Di truyền liên kết không hoàn toàn là gì? Ý nghĩa của di truyền liên kết không hoàn toàn như thế nào? Với những thắc mắc trên đây, chúng tôi sẽ giới thiệu đến bạn cái nhìn tổng quan về vấn đề này, mời các bạn tham khảo nhé.

Thí nghiệm của Moocgan và di truyền liên kết không hoàn toàn

Đối tượng thí nghiệm của Moocgan

Năm 1910 Moocgan đã chọn cái gì làm thí nghiệm về di truyền? Cụ thể, ông lựa chọn ruồi giấm làm đối tượng thí nghiệm của mình. Bởi theo ông, ruồi giấm là loài có nhiều ưu điểm để nghiên cứu như dễ nuôi trong ống nghiệm, sinh sản nhiều và có vòng đời ngắn. Đặc biệt, đây là loài có nhiều biến dị để quan sát và số lượng nhiễm sắc thể (NST) ít.

Thí nghiệm của Moocgan

Ở ruồi giấm, Moocgan quy định thân xám là gen B, thân đen là b. Đồng thời, gen V để quy định cánh dài và gen v quy định cánh cụt.

Sau đó, ông cho 2 dòng ruồi giấm thuần chủng là thân xám cánh dài và thân đen cánh cụt lai với nhau. Kết quả là tạo ra đời F1 đều là ruồi giấm thân xám và cánh dài. Tiếp theo, ông lại tiếp tục lấy ruồi đực của đời F1 để lai với ruồi thân đen cánh cụt thì đời sau thu được cả ruồi thân xám cánh dài và thân đen cánh cụt. Tỉ lệ của các loài F2 như sau:

con xám, dài  (41,5 %) :    con đen, ngắn  (41,5 %)
con xám, ngắn (8,5 %) :    con đen, dài (8,5 %)

Giải thích về thí nghiệm của Moocgan

Giải thích thí nghiệm của Moocgan về sự di truyền liên kết dựa trên cơ sở tế bào học, có thể thấy trong quá trình tạo ra giao tử ở phép lai phân tích: ruồi đực, thân đen và cánh cụt luôn cho ra loại giao tử là bv (thân đen, cánh cụt). Đồng thời, ruồi cái ở thế hệ F1 sẽ giảm phân và cho ra 4 loại giao tử với tỉ lệ không bằng nhau (như ở thí nghiệm).

Tuy nhiên, tại sao lại có sự thay đổi này? Moocgan cho rằng, trong quá trình giảm phân giao tử ở ruồi cái, 2 gen B và V, cũng như b và v đã liên kết không hoàn toàn. Từ đó dẫn tới hiện tượng hoán vị giữa B và b, đồng thời tạo nên 2 loại giao từ là Bv và Vb. Để giải thích hiện tượng này, Moocgan đã dựa trên cơ sở tế bào học của liên kết gen và đưa ra giả thiết về di truyền liên kết không hoàn toàn.

sơ đồ lai trong thí nghiệm của moocgan

Di truyền liên kết không hoàn toàn

Cơ sở cơ sở tế bào học của hiện tượng di truyền liên kết không hoàn toàn

Dựa trên quy luật di truyền của Moocgan, có thể thấy, trong quá trình giảm phân để tạo ra giao tử cái, một số tế bào đã có sự liên kết và trao đổi chéo từng đoạn để tạo ra 4 loại giao tử. Trong đó, 2 loại giao tử liên kết sẽ luôn bằng nhau, và 2 loại giao tử hoán vị luôn bằng nhau.

Khác với di truyền liên kết hoàn toàn, ở di truyền liên kết không hoàn toàn xảy ra hiện tượng gọi là hoán vị gen và các gen trên cùng một NST có xu hướng liên kết với nhau.

Vậy khi nào thì các gen di truyền liên kết? Đối với di truyền liên kết hoàn toàn, các gen nằm vị trí gần nhau sẽ quy định các cặp tính trạng cùng nằm trên 1 NST có sự tương đồng. Ngược lại, khi các gen ở vị trí xa nhau sẽ tạo thành di truyền liên kết không hoàn toàn.

Ý nghĩa của di truyền liên kết không hoàn toàn

Thí nghiệm của Moocgan đã chứng minh được quy luật và tỉ lệ của hoán vị gen. Vậy, hoán vị gen hay di truyền liên kết không hoàn toàn nói riêng và di truyền học Moocgan nói chung có ý nghĩa gì?

  • Tăng sự xuất hiện của các biến dị tổ hợp, góp phần làm cho giới sinh vật đa dạng và phong phú hơn.
  • Trở thành nguyên liệu thứ cấp cho quá trình chọn giống và tiến hóa của các loài sinh vật.
  • Nhờ hoán vị gen mà những loại gen quý trên các NST có thể tổ hợp với nhau thành các liên kết mới. Qua đó tạo sự phát triển tốt cho sự tiến hóa về sau.
  • Thông qua việc xác định được tần số gen, các nhà khoa học có thể lập bản đồ di truyền.

thí nghiệm của moocgan trên ruồi giấm có ý nghĩa quan trọng

Trên đây là những thông tin cơ bản về di truyền liên kết không hoàn toàn. Di truyền liên kết không hoàn toàn giúp tăng sự xuất hiện của các biến dị tổ hợp, góp phần làm cho giới sinh vật đa dạng và phong phú hơn và trở thành nguyên liệu thứ cấp cho quá trình chọn giống và tiến hóa của các loài sinh vật. Đây là kiến thức cơ bản, các bạn cần nắm vững nhé.