Chức năng của tuyến tụy bạn có nắm được không?  Bạn có biết tuyến tụy là gì không?Tuyến tụy là một bộ phận rất quan trọng trong cơ thể người và động vật. Vậy, tuyến tụy là gì, chức năng của tuyến tụy như thế nào…Tất cả sẽ được giải đáp trong bài viết sau đây.

Tuyến tụy là gì?

Tụy là cơ quan trong cơ thể người và động vật, là một phần của hệ tiêu hóa và hệ thống nội tiết. Tụy nằm sau phúc mạc, sau dạ dày và nằm sát thành ổ bụng.Tuyến tụy có hình dáng khác nhau ở mỗi loài động vật. Tuyến tụy ở người dài khoảng 15,24 cm, hình chữ nhật, và bằng phẳng, có hình dạng như chữ J. Đó là một cơ quan dạng tuyến tạo thành như một hệ thống ống dẫn. Nó có chức năng vừa là tuyến nội tiết và ngoại tiết.Các bệnh chủ yếu liên quan đến tuyến tụy là viêm tụy và ung thư tuyến tụy, đồng thời liên quan đến bệnh tiểu đường.

Cấu tạo và chức năng của tuyến tụy

Cấu tạo của tụy gồm có ba phần: đầu tụy, thân tụy và đuôi tụy. Phần đầu tụy nằm sát đoạn tá tràng D2, phần đuôi tụy thì kéo dài đến lá lách. Tụy được cung cấp máu bởi các động mạch tá tụy – đây là nhánh của động mạch mạc treo tràng trên.

Những chức năng chính của tuyến tụy

Chức năng của tuyến tụy là sản xuất dịch tiêu hóa có khả năng tiêu hóa gần như tất cả các thành phần thức ăn. Gồm hai chức năng chính là chức năng nội tiết và chức năng ngoại tiết.

Chức năng ngoại tiết và nội tiết là các chức năng chính của tuyến tụy

  • Chức năng của tụy ngoại tiết

Các tế bào của tụy ngoại tiết  chứa rất nhiều enzyme tiêu hóa dưới dạng tiền chất như: trypsinogen, chymotrysinogen, lipase tụỵ,…. Hoạt động của các men này có ý nghĩa rất quan trọng vì nó khả tiêu hủy protein ngay trong chính tuyến tụy. Khi có kích thích thích hợp, các men tụy sẽ được tiết vào ống tụy và ruột non ở đoạn D2 của tá tràng.

Sau đó, các men enterokinase của tá tràng sẽ xúc tác làm trypsinogen biến thành dạng hoạt động trypsin.  Sau đó, trypsin sẽ cắt các amino acid của chymotrypsinogen thành dạng hoạt động chymotrypsin. Chymotrypsin lại cắt các polypeptide ở thức ăn thành các đơn vị nhỏ, để dễ dàng hấp thu được qua niêm mạc ruột.

Dịch tụy là nguồn chứa các men tiêu hóa mỡ và protein, đồng thời chứa các ion bicarbonate có tính kiềm để trung hòa lượng dịch lượng acid trong thức ăn từ dạ dày đi xuống. Cơ chế kiểm soát chức năng ngoại tiết của tụy được thực hiện thông qua các enzyme tiêu hóa. Khi thức ăn đi vào dạ dày, các men này được các tế bào của dạ dày và tá tràng tiết ra trong ống tiêu hóa và bởi chính dịch tụy.

Ngoại tiết là chức năng của tuyến tụy rất quan trọng đối với cơ thể

  • Chức năng của tụy nội tiết

Chức năng nội tiết của tuyến tụy là để sản xuất các kích thích tố insulin và glucagon. Chức năng của các hoocmon tuyến tụy này vô cùng quan trọng. Đây là hai hormone giúp điều chỉnh nồng độ đường trong máu. Glucose đóng vai trò cung cấp nhiên liệu cho cơ thể. Insulin kiểm soát nguồn nhiên liệu đó ở mức phù hợp để đảm bảo các chức năng hoạt động của cơ thể.

Insulin giúp cơ thể hấp thụ glucose và làm giảm lượng đường trong máu, đồng thời cho phép các tế bào của cơ thể sử dụng glucose cho năng lượng. Sau khi ăn protein và đặc biệt là carbohydrate, lượng đường trong máu sẽ tăng. Sự tăng lượng đường huyết sẽ phát tín hiệu đến tuyến tụy để sản xuất insulin giúp kiểm soát lượng đường trong máu. Vì vậy, nếu tuyến tụy không sản xuất đủ insulin, bệnh tiểu đường type 1 sẽ phát triển.

Sơ đồ chức năng của tuyến tụy sinh học 8

Tượng tự như  insulin, glucagon là một loại protein được sản xuất trong tuyến tụy. Nó là một đối trọng của insulin, làm tăng lượng đường trong máu. Sau khi ăn khoảng 4-6 giờ, lượng đường trong máu sẽ giảm xuống và kích hoạt sự sản xuất glucagon. Khi đó, tuyết tụy sẽ tiết glucagon, cơ thể sẽ ức chế sản xuất insulin.

Với nội dung trình bày chức năng của các hoocmon tuyến tụy nêu trên có thể hiểu rằng: sự kết hợp giữa insulin và glucagon, giúp duy trì lượng đường trong máu ở mức ổn định (khoảng 0.12%). Từ đó, có thể ngăn chặn các bệnh nguy hiểm như tiểu đường và hạ đường huyết.

Với những thông tin hữu ích trên đây hi vọng bạn  đã hiểu được thế nào là tuyến tụy,những chức năng của tuyến tụy đối với cơ thể con người.Cần có một chế độ ăn uống và sinh hoạt hợp lý để chống lại sự mất cân bằng hormone và đảm bảo hoạt động bình thường của cơ thể bạn nhé ! Chúc bạn có sức khỏe tốt !